योग्य माहिती देऊनही प्रमाणपत्रावर चुकीची नोंद; मलकापूर नगरपरिषदेच्या जन्म-मृत्यू विभागात सावळा गोंधळ?

नागरिकांचा संतप्त सवाल : “चूक नेमकी कोणाची? दुरुस्तीसाठी फेऱ्या मात्र आमच्याच का?”

मलकापूर : प्रतिनिधी

मलकापूर नगरपरिषदेच्या जन्म-मृत्यू विभागातील कामकाज पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहे. नागरिकांकडून आवश्यक कागदपत्रांसह योग्य माहिती देण्यात आल्यानंतरही संबंधित प्रमाणपत्रावर चुकीचा तपशील नोंदविल्याचा प्रकार समोर आल्याने विभागाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. या प्रकारामुळे संबंधित नागरिकांमध्ये नाराजी असून, “चूक नेमकी कोणाची आणि त्याची जबाबदारी कोण घेणार?” असा संतप्त सवाल उपस्थित केला जात आहे.

जन्म-मृत्यू प्रमाणपत्र हे नागरिकांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे शासकीय दस्तऐवज आहे. शैक्षणिक प्रवेश, विविध शासकीय योजनांचा लाभ, प्रशासकीय कामकाज तसेच अनेक कायदेशीर प्रक्रियांमध्ये या प्रमाणपत्राची आवश्यकता भासते. त्यामुळे त्यावरील प्रत्येक नोंद अचूक असणे अपेक्षित आहे. अशा परिस्थितीत नागरिकांनी योग्य माहिती दिल्यानंतरही प्रमाणपत्रावर चुकीचा तपशील नोंदविला जात असल्यास, माहिती स्वीकारण्यापासून नोंदणी आणि पडताळणीपर्यंतच्या प्रक्रियेवरच प्रश्न उपस्थित होतो.

योग्य माहिती दिली, तरी नोंद चुकीची कशी?

संबंधित नागरिकाने योग्य माहिती आणि आवश्यक कागदपत्रे सादर केली असल्याचे सांगितले जात असताना प्रमाणपत्रावर चुकीची नोंद कशी झाली, याचा खुलासा होणे गरजेचे आहे. माहिती स्वीकारताना तिची योग्य पडताळणी करण्यात आली होती का? नोंदणी करताना मानवी चूक झाली का? प्रशासकीय प्रक्रियेत काही त्रुटी राहिली का? असे अनेक प्रश्न या प्रकारामुळे उपस्थित झाले आहेत.

प्रमाणपत्र तयार करण्यापूर्वी संबंधित माहितीची पडताळणी आणि अंतिम नोंद तपासण्याची जबाबदारी कोणाची, याबाबतही स्पष्टता आवश्यक आहे. एका चुकीच्या नोंदीमुळे नागरिकाला पुढील अनेक शासकीय प्रक्रियांमध्ये अडचणी येऊ शकतात.

चुकीची नोंद; फेऱ्या मात्र नागरिकांच्याच!

प्रमाणपत्रावर चुकीची नोंद झाल्यानंतर ती दुरुस्त करण्यासाठी संबंधित नागरिकाला पुन्हा नगरपरिषद कार्यालयाच्या फेऱ्या माराव्या लागतात. आवश्यक कागदपत्रे सादर करणे, संबंधित अधिकारी-कर्मचाऱ्यांशी संपर्क साधणे आणि दुरुस्तीची प्रक्रिया पूर्ण होण्याची प्रतीक्षा करणे, या सगळ्या प्रक्रियेत नागरिकांचा वेळ, पैसा आणि श्रम खर्ची पडतात.

प्रशासकीय नोंदीतील चूक नागरिकामुळे झालेली नसेल, तर त्या चुकीचा त्रासही नागरिकांनीच का सहन करावा? हा प्रश्न आता उपस्थित होत आहे. संबंधित प्रकरणाची वस्तुस्थिती तपासून, नियमांनुसार दुरुस्तीची प्रक्रिया शक्य तितकी सुलभ करणे प्रशासनाची जबाबदारी असल्याची अपेक्षा नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे.

जन्म-मृत्यू नोंदींच्या अचूकतेवर प्रश्नचिन्ह

जन्म-मृत्यू विभागाचा थेट संबंध नागरिकांच्या महत्त्वाच्या शासकीय दस्तऐवजांशी असल्याने तेथील कामकाजात अचूकता, पारदर्शकता आणि जबाबदारी यांना विशेष महत्त्व आहे. प्रमाणपत्रातील एका चुकीच्या नोंदीमुळे नागरिकांच्या शैक्षणिक, शासकीय किंवा कायदेशीर कामकाजात अडथळा निर्माण होऊ शकतो.

त्यामुळे अशा प्रकारांकडे केवळ किरकोळ प्रशासकीय चूक म्हणून दुर्लक्ष न करता, चूक नेमकी कुठल्या टप्प्यावर झाली, याची पडताळणी होणे आवश्यक आहे.

प्रशासन दखल घेणार तरी कधी?

मलकापूर नगरपरिषद प्रशासनाने संबंधित प्रकरणाची गांभीर्याने दखल घेऊन नोंदीची तपासणी करावी. प्रमाणपत्रातील तपशील चुकीचा असल्यास नियमानुसार तातडीने दुरुस्ती करून नागरिकांना अनावश्यक त्रास होणार नाही, याची काळजी घ्यावी. तसेच चौकशीत निष्काळजीपणा आढळल्यास नियमानुसार जबाबदारी निश्चित करावी, अशी मागणी होत आहे.

जन्म-मृत्यू विभागातील नोंदींची नियमित तपासणी केली जाते का? नागरिकांकडून प्राप्त माहितीची पडताळणी करण्याची नेमकी प्रक्रिया काय आहे? प्रमाणपत्रावर चुकीची नोंद झाल्यास दुरुस्तीची जबाबदारी कोणाची? भविष्यात अशा चुका टाळण्यासाठी प्रशासन कोणत्या उपाययोजना करणार? या प्रश्नांची स्पष्ट उत्तरे नगरपरिषद प्रशासनाकडून मिळणे आवश्यक आहे.

नागरिकांना अचूक प्रमाणपत्र मिळणे हा केवळ प्रशासकीय प्रक्रियेचा विषय नसून त्यांच्या शासकीय व कायदेशीर हक्कांशी संबंधित महत्त्वाचा मुद्दा आहे. त्यामुळे ‘चूक कोणाची, जबाबदार कोण?’ या नागरिकांच्या प्रश्नावर मलकापूर नगरपरिषद प्रशासन काय भूमिका घेते, याकडे आता मलकापूरकरांचे लक्ष लागले आहे.