‘एक पद, एक बिंदू’चा फटका; जास्त गुणांचे उमेदवार खालच्या वर्गावर?

शिक्षक भरती २०२५-२६ मधील जाहिरात प्रक्रियेवर उमेदवारांचे आक्षेप; टप्पा दोनमध्ये नियम शिथिल करण्याची मागणी, अन्यथा न्यायालयात जाण्याचा इशारा

विशेष प्रतिनिधी / शैक्षणिक वृत्त, नागपूर :

शिक्षक भरती २०२५-२६ मधील ‘एक पद, एक बिंदू’ या तरतुदीच्या अंमलबजावणीबाबत उमेदवारांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत. इयत्ता १ली ते १२वीपर्यंतची सर्व रिक्त पदे एकाचवेळी उपलब्ध न झाल्याने भरती प्रक्रियेत विसंगती निर्माण होण्याची शक्यता असल्याचा दावा डी.टी.एड., बी.एड.धारक उमेदवारांनी केला आहे. या प्रक्रियेत अधिक गुण मिळविणाऱ्या उमेदवारांना कनिष्ठ वर्गांतील पदांवर नियुक्ती स्वीकारावी लागू शकते, तर पुढील टप्प्यात तुलनेने कमी गुण असलेल्या उमेदवारांना उच्च माध्यमिक वर्गातील पदांसाठी संधी मिळू शकते, अशी भीती उमेदवारांनी व्यक्त केली आहे.

पवित्र पोर्टलअंतर्गत २०२५ मधील शिक्षक भरतीसाठी जिल्हास्तरावर उमेदवारांच्या नोटिसा व याद्या प्रसिद्ध करण्यात आल्याचे अधिकृत नोंदीत दिसते. तसेच शासनाच्या पूर्वीच्या निर्णयात उच्च माध्यमिक म्हणजेच इयत्ता ११वी ते १२वीतील पात्र रिक्त पदे पवित्र प्रणालीमार्फत भरण्याची तरतूद नमूद करण्यात आली आहे.

आधीच्या भरतीतील अनुभवाचा दाखला

उमेदवारांच्या म्हणण्यानुसार, २०२२ मधील शिक्षक भरती प्रक्रियेत इयत्ता १ली ते १२वीची पदे पहिल्या टप्प्यातच उपलब्ध करण्यात आली होती. मात्र त्या वेळी ‘एक पद, एक बिंदू’ची अट लागू नसल्याने पहिल्या टप्प्यात कनिष्ठ वर्गांमध्ये नियुक्ती मिळालेल्या काही उमेदवारांनी उच्च पात्रता आणि गुणांच्या आधारे पुढील टप्प्यात उच्च वर्गांतील पदांसाठी पुन्हा अर्ज केला. त्यामुळे काही पदे रिक्त राहणे आणि भरती प्रक्रियेत गुंतागुंत निर्माण होणे, असा अनुभव आल्याचे उमेदवारांचे म्हणणे आहे.

हा प्रकार टाळण्यासाठी ‘एक पद, एक बिंदू’ची अट लागू करण्याची मागणी करण्यात आली होती. मात्र, ही अट लागू करताना सर्व रिक्त पदांची माहिती एकाचवेळी उपलब्ध करून देणे आवश्यक होते, असा उमेदवारांचा आक्षेप आहे.

कट-ऑफ वाढल्याचा उमेदवारांचा दावा

उमेदवारांच्या म्हणण्यानुसार, इयत्ता १ली ते ५वी, ६वी ते ८वी आणि ९वी ते १०वी या वर्गांसाठी उपलब्ध झालेल्या पदांची संख्या मर्यादित राहिल्याने संबंधित संवर्गातील स्पर्धा वाढली आणि कट-ऑफही वाढला.

दुसरीकडे, इयत्ता ११वी-१२वीच्या पदांची जाहिरात पुढील टप्प्यात झाल्यास, भविष्यातील संधीची खात्री नसल्याने अधिक गुण मिळविणाऱ्या उमेदवारांनी उपलब्ध असलेल्या कनिष्ठ वर्गांतील पदांवर नियुक्ती स्वीकारण्याचा पर्याय निवडल्याचे उमेदवार सांगतात.

त्यामुळे पुढील टप्प्यात ११वी-१२वीची पदे उपलब्ध झाली, तर आधीच नियुक्त झालेले अधिक गुणांचे उमेदवार त्या संधीपासून दूर राहू शकतात आणि तुलनेने कमी गुण असलेल्या उमेदवारांना उच्च माध्यमिक पदांसाठी संधी मिळू शकते, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.

‘शासनाच्या नियोजनाचा फटका आम्ही का सहन करायचा?’

“जास्त गुण मिळवूनही आम्हाला कनिष्ठ वर्गातील पदावर काम करावे लागेल आणि कमी गुण असलेल्या उमेदवारांना पुढील टप्प्यात उच्च वर्गातील पद मिळण्याची शक्यता निर्माण होईल. शासनाच्या भरती नियोजनातील त्रुटीचा फटका उमेदवारांनी का सहन करायचा?” असा सवाल बाधित उमेदवारांनी उपस्थित केला आहे.

उमेदवारांनी हा प्रश्न केवळ एका संवर्गापुरता मर्यादित नसून गुण, पात्रता, पदाची उपलब्धता आणि निवड प्रक्रियेतील पारदर्शकता यांच्याशी संबंधित असल्याचे म्हटले आहे.

टप्पा दोनमध्ये नियम शिथिल करण्याची मागणी

शिक्षक भरतीच्या दुसऱ्या टप्प्यात ‘एक पद, एक बिंदू’ची अट शिथिल करून अधिक गुण मिळविणाऱ्या आणि आवश्यक पात्रता धारण करणाऱ्या उमेदवारांना उच्च वर्गातील पदांसाठी संधी उपलब्ध करून द्यावी, अशी मागणी उमेदवारांनी केली आहे.

शासनाने या आक्षेपांची तातडीने दखल घेऊन भरती प्रक्रियेतील संभाव्य विसंगती दूर करावी आणि उमेदवारांना स्पष्ट मार्गदर्शक सूचना द्याव्यात, अशी मागणी करण्यात येत आहे.

अन्यथा, भरती प्रक्रियेतील या मुद्द्यांविरोधात उच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्याचा इशारा राज्यातील बाधित शिक्षक उमेदवारांनी दिला आहे. त्यामुळे शिक्षक भरती २०२५-२६ मधील पुढील टप्प्यातील निर्णयांकडे उमेदवारांचे लक्ष लागले आहे.