जळगाव तालुक्यात नुकसानग्रस्त पिकांचे सरसकट पंचनामे करा

जळगाव तालुक्यात नुकसानग्रस्त पिकांचे सरसकट पंचनामे करा

युवासेनेचे स्वप्नील सोनवणे यांचे महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांना निवेदन; ‘दुसरे पीक घेतले म्हणून आधीचे नुकसान नाकारू नका’ अशी मागणी

जळगाव, प्रतिनिधी : असमान पाऊस, पावसातील दीर्घ खंड आणि दुष्काळी परिस्थितीमुळे जळगाव तालुक्यातील खरीप पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाल्याचा दावा करत नुकसानग्रस्त पिकांचे सरसकट पंचनामे करून बाधित शेतकऱ्यांना तातडीने आर्थिक मदत द्यावी, अशी मागणी तालुका युवासेनेचे स्वप्नील सोनवणे यांनी महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्याकडे निवेदनाद्वारे केली.

महसूल मंत्री बावनकुळे सध्या जळगाव जिल्ह्याच्या दौऱ्यावर असून, पीक नुकसानीचे अचूक पंचनामे करण्याच्या सूचना प्रशासनाला देण्यात आल्याचे अलीकडील वृत्तांत नमूद आहे. पंचनाम्यांमध्ये शेतकऱ्याची स्वाक्षरी घेण्याचे महत्त्वही त्यांनी अधोरेखित केले आहे.

‘नुकसान झाल्यानंतर दुसरे पीक घेतले, म्हणून मदत नाकारू नका’

निवेदनात सोनवणे यांनी पंचनाम्याच्या प्रक्रियेत निर्माण होऊ शकणाऱ्या एका व्यावहारिक अडचणीकडे लक्ष वेधले आहे. नुकसान झाल्यानंतर अनेक शेतकरी शेत रिकामे न ठेवता कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहासाठी किंवा पुढील हंगामासाठी दुसऱ्या पिकाची लागवड करतात. त्यामुळे महसूल अथवा कृषी विभागाचे अधिकारी पाहणीसाठी गेले असता पूर्वीचे नुकसानग्रस्त पीक शेतात दिसणार नाही.

अशा परिस्थितीत सध्या शेतात दुसरे पीक असल्याच्या कारणावरून मागील पिकाचे नुकसान झालेच नाही, असा निष्कर्ष काढला जाऊ नये, अशी मागणी युवासेनेने केली आहे.

यासाठी शासकीय नोंदी, ई-पीक पाहणी, उपलब्ध पर्जन्यमानाची माहिती तसेच इतर उपलब्ध पुराव्यांचा एकत्रित विचार करून नुकसानीचे मूल्यांकन करावे, अशी भूमिका निवेदनातून मांडण्यात आली आहे.

युवासेनेच्या प्रमुख मागण्या

• जळगाव तालुक्यातील एकही गाव किंवा शेतकरी पंचनाम्यापासून वंचित राहू नये, यासाठी गावनिहाय संयुक्त पथकांमार्फत पंचनामे तातडीने पूर्ण करावेत.

• शेतात सध्या दुसरे पीक असले तरी ई-पीक पाहणी, शासकीय नोंदी, पर्जन्यमानाची माहिती आणि उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे मागील पिकाचे नुकसान ग्राह्य धरावे.

• नुकसान निश्चित करण्यासाठी कोणताही एकच पुरावा अनिवार्य न करता परिस्थितीनुसार लवचिक पद्धतीचा अवलंब करावा.

• पंचनामा झाला नाही म्हणून शेतकऱ्याला मदतीपासून वंचित ठेवू नये.

• पंचनाम्यापासून वंचित राहिलेल्या शेतकऱ्यांसाठी हरकती आणि पुनर्पंचनाम्याची स्वतंत्र व्यवस्था करावी.

• जळगाव तालुक्यातील बाधित शेतकऱ्यांसाठी शासनाने विशेष निर्देश जारी करून प्रतिहेक्टरी सरसकट आर्थिक मदतीचा निर्णय घ्यावा.

‘तांत्रिक कारणामुळे शेतकरी अपात्र ठरू नये’

नुकसान झाल्यानंतरही शेतकरी पुन्हा शेती उभी करण्याचा प्रयत्न करतो. त्यामुळे सध्याच्या शेतातील परिस्थितीवरूनच मागील नुकसानीचे मूल्यांकन करून शेतकऱ्याला मदतीपासून दूर ठेवणे अन्यायकारक ठरू शकते, अशी भूमिका सोनवणे यांनी निवेदनातून मांडली आहे.

दरम्यान, राज्य सरकारकडून दुष्काळग्रस्त भागातील पीक नुकसानीचे पंचनामे पूर्ण करून त्यानंतर मदत देण्याच्या प्रक्रियेवर भर दिला जात आहे. महसूल मंत्री बावनकुळे यांनी अचूक पंचनामे करण्याचे निर्देश दिल्याचेही वृत्त आहे.

जळगाव जिल्ह्यातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या विविध मागण्यांचे निवेदन बावनकुळे यांना देण्यात येत असताना पंचनाम्याच्या प्रक्रियेत शेतकऱ्यांना येणाऱ्या अडचणींचाही मुद्दा पुढे आला आहे. त्यामुळे जळगाव तालुक्यातील नुकसानग्रस्त प्रत्येक शेतकऱ्यापर्यंत मदत पोहोचण्यासाठी प्रशासन कोणती कार्यवाही करते, याकडे आता शेतकरी वर्गाचे लक्ष लागले आहे.

यावेळी तालुका शिवसेना-युवासेनेचे पदाधिकारी तसेच परिसरातील शेतकरी उपस्थित होते.

— स्वप्नील सोनवणे, युवासेना जळगाव