विखरण जंगलातील रोपवाटिकेची दुरवस्था! पाणी उपलब्ध असूनही शेकडो रोपे वाळली
मनुष्यबळाअभावी रोपांची देखभाल ठप्प? रोजंदारीचे वेतन थकल्याने कामगार गैरहजर असल्याची चर्चा; सामाजिक वनीकरण विभागाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह
एरंडोल तालुका | ग्रामीण प्रतिनिधी
शासनाकडून वृक्षलागवड आणि वनसंवर्धनासाठी विविध उपाययोजना राबविल्या जात असताना, एरंडोल तालुक्यातील विखरण-चोरटक्की जंगलातील सामाजिक वनीकरण विभागाच्या रोपवाटिकेत शेकडो रोपे वाळत असल्याचे चित्र समोर आले आहे. विशेष म्हणजे, रोपवाटिकेच्या शेजारी पावसाच्या पाण्याने भरलेला तलाव उपलब्ध असतानाही गेल्या दोन महिन्यांपासून रोपांची योग्य देखभाल होत नसल्याचे सांगितले जात आहे. मनुष्यबळाच्या कमतरतेमुळे रोपांना नियमित पाणी देता येत नसल्याची चर्चा असून, या प्रकारामुळे वनसंवर्धनाच्या कामावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.
पाणी जवळ, तरी रोपे पाण्याविना!
वृक्षलागवडीसाठी विविध प्रजातींची रोपे तयार करण्याच्या उद्देशाने सामाजिक वनीकरण विभागामार्फत विखरण-चोरटक्की जंगलात रोपवाटिका उभारण्यात आली आहे. या रोपवाटिकेत तयार होणाऱ्या रोपांचा उपयोग आगामी वृक्षलागवड मोहिमांसाठी होणे अपेक्षित आहे. मात्र, रोपांना नियमित पाणी देणे, त्यांची निगा राखणे आणि आवश्यक देखभाल करणे यासाठी पुरेसे मनुष्यबळ उपलब्ध नसल्याची माहिती समोर येत आहे.
रोपवाटिकेच्या बाजूलाच पावसाच्या पाण्याने भरलेला तलाव असतानाही शेकडो रोपे वाळत असल्याचे चित्र असेल, तर देखभालीच्या नियोजनाबाबत प्रश्न निर्माण होणे स्वाभाविक आहे. रोपांचे नुकसान नेमके किती झाले आहे आणि त्यामागील कारणे कोणती, याची प्रत्यक्ष पाहणी करून वस्तुस्थिती स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.
रोजंदारीचे वेतन थकल्याची चर्चा
रोपवाटिकेत काम करणाऱ्या रोजंदारी कामगारांचे वेतन वेळेवर मिळत नसल्यामुळे काही कामगार कामावर येत नसल्याची चर्चा परिसरात सुरू आहे. परिणामी, रोपांना पाणी देणे आणि इतर देखभालीची कामे प्रभावित होत असल्याचे सांगितले जाते.
मात्र, कामगारांचे वेतन प्रत्यक्षात किती थकले आहे, कामगारांच्या अनुपस्थितीमागील कारणे काय आहेत आणि मनुष्यबळाची उपलब्धता किती आहे, याबाबत संबंधित विभागाकडून अधिकृत माहिती समोर येणे गरजेचे आहे. या बाबींची पडताळणी करूनच रोपांच्या नुकसानीची नेमकी कारणे स्पष्ट होऊ शकतील.
वृक्षलागवडीचा उद्देश साध्य होणार कसा?
वाढते तापमान, घटते वनक्षेत्र आणि पर्यावरणातील बदलांच्या पार्श्वभूमीवर वृक्षलागवड आणि वनसंवर्धनाला विशेष महत्त्व आहे. रोपे तयार करण्यासाठी शासनाकडून खर्च केला जात असताना, त्यांच्या संगोपनाअभावी नुकसान होत असेल तर या उपक्रमाच्या परिणामकारकतेबाबत प्रश्न उपस्थित होतात.
रोपवाटिकेत तयार झालेली प्रत्येक रोपटी भविष्यातील वृक्षसंपदेचा भाग बनू शकते. त्यामुळे रोपांची नियमित निगा राखणे, पाण्याचे योग्य नियोजन करणे आणि आवश्यक मनुष्यबळ उपलब्ध ठेवणे महत्त्वाचे आहे. केवळ रोपे तयार करून वृक्षलागवडीचे उद्दिष्ट पूर्ण होत नाही; त्यांचे संगोपनही तितकेच आवश्यक आहे.
वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी तातडीने पाहणी करावी
विखरण जंगलातील रोपवाटिकेची वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी प्रत्यक्ष पाहणी करून वाळलेल्या रोपांची संख्या, नुकसानीची कारणे आणि सध्याची देखभाल व्यवस्था यांची तपासणी करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. मनुष्यबळ कमी असल्यास आवश्यक कर्मचारी उपलब्ध करून द्यावेत. तसेच, रोजंदारीचे वेतन थकले असल्यास त्याबाबत पडताळणी करून प्रलंबित देयके नियमानुसार अदा करावीत.
वेळीच उपाययोजना न झाल्यास आणखी रोपे वाळण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे सामाजिक वनीकरण विभागाने या प्रकरणाची गांभीर्याने दखल घेऊन रोपवाटिकेतील रोपांचे संरक्षण करण्यासाठी तातडीने पावले उचलणे गरजेचे आहे.
