ब्रिटनच्या संसदीय व्यवस्थेसह लोकशाही संस्थांचा अभ्यास करणार : प्रा. डॉ. सुनील नेवे

लंडनमधील आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्रात सहभाग; ब्रिटिश संसद, न्यायव्यवस्था व शैक्षणिक संस्थांचा करणार सखोल अभ्यास

भुसावळ | प्रतिनिधी – संघरत्न सपकाळे

कला व विज्ञान महाविद्यालय, भालोद (ता. यावल) येथील राज्यशास्त्र विभागाचे प्राध्यापक, संशोधक आणि सामाजिक-राजकीय क्षेत्रात कार्यरत असलेले प्रा. डॉ. सुनील नेवे हे २६ जून ते ५ जुलै २०२६ या कालावधीत इंग्लंडमधील लंडन येथे आयोजित शैक्षणिक अभ्यास दौऱ्यावर जाणार आहेत. ब्रिटनची संसदीय लोकशाही, न्यायव्यवस्था, सार्वजनिक धोरणे, शैक्षणिक संस्था आणि प्रशासन व्यवस्थेचा प्रत्यक्ष अभ्यास करणे हा या दौऱ्याचा मुख्य उद्देश आहे.

भारतीय संसदीय व्यवस्थेवर ब्रिटिश संसदीय परंपरेचा मोठा प्रभाव असल्याने या अभ्यास दौऱ्यामुळे भारतीय लोकशाहीचे तुलनात्मक आकलन अधिक व्यापक होण्यास मदत होणार आहे. या दौऱ्यात प्रा. नेवे ब्रिटनच्या संसद भवनाला भेट देऊन हाऊस ऑफ कॉमन्स आणि हाऊस ऑफ लॉर्ड्स यांच्या कार्यपद्धतीचा अभ्यास करणार आहेत. तसेच पॅलेस ऑफ वेस्टमिन्स्टर, पार्लमेंट स्क्वेअर आणि वेस्टमिन्स्टर ॲबे यांसारख्या ऐतिहासिक स्थळांनाही भेट देणार आहेत.

राज्यशास्त्राच्या अभ्यासाच्या दृष्टीने जागतिक कीर्तीच्या लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स (LSE) या संस्थेला भेट देऊन सामाजिक विज्ञान, सार्वजनिक धोरण, आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि राजकीय संशोधनातील आधुनिक प्रवाहांचा अभ्यास करण्याची संधी त्यांना मिळणार आहे.

याशिवाय डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे लंडनमधील निवासस्थान, ब्रिटिश म्युझियम, नेहरू सेंटर तसेच युनिव्हर्सिटी ऑफ ईस्ट लंडन येथे भेट देत भारतीय विचारवंतांचा जागतिक प्रभाव, शिक्षण व्यवस्था आणि सांस्कृतिक वारशाचा अभ्यासही ते करणार आहेत. ब्रिटनमधील स्थानिक स्वराज्य संस्था, सार्वजनिक सेवा वितरण, नागरी प्रशासन, शहरी नियोजन आणि नागरिकांचा लोकशाही प्रक्रियेत सहभाग यांचाही प्रत्यक्ष अभ्यास या दौऱ्यात करण्यात येणार आहे.

या अभ्यास दौऱ्यातील आणखी एक महत्त्वाची बाब म्हणजे University of London अंतर्गत Institute of Historical Research आयोजित History of Political Ideas Seminar या आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्रासाठी प्रा. डॉ. सुनील नेवे यांची निवड झाली आहे. १ जुलै २०२६ रोजी होणाऱ्या या चर्चासत्रात ते सहभागी होऊन राजकीय विचारांचा इतिहास, लोकशाही मूल्ये, आधुनिक राज्यव्यवस्थेची वैचारिक पायाभरणी आणि जागतिक राजकीय विचारप्रवाहांवर आंतरराष्ट्रीय अभ्यासकांसोबत विचारमंथन करणार आहेत.

तसेच ते लंडनमधील ऐतिहासिक Royal Courts of Justice या न्यायसंस्थेलाही भेट देणार असून न्यायनिर्णय प्रक्रिया, न्यायालयीन परंपरा, कायद्याचे राज्य (Rule of Law) आणि न्यायपालिकेच्या स्वातंत्र्याचा अभ्यास करणार आहेत. भारतीय राज्यघटना आणि न्यायव्यवस्थेवर ब्रिटिश कायदेविषयक परंपरेचा प्रभाव लक्षात घेता हा अभ्यास विशेष महत्त्वाचा मानला जात आहे.

राज्यशास्त्र विषयाचे प्राध्यापक म्हणून विद्यार्थ्यांमध्ये संविधानिक मूल्ये, लोकशाहीची जाणीव आणि राजकीय साक्षरता निर्माण करण्यासाठी प्रा. नेवे सातत्याने कार्यरत आहेत. या दौऱ्यातून मिळणारे ज्ञान आणि अनुभव विद्यार्थी, संशोधक तसेच सार्वजनिक जीवनात कार्यरत असलेल्या व्यक्तींसाठी उपयुक्त ठरतील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

“ब्रिटिश लोकशाहीच्या अभ्यासातून भारतीय लोकशाही अधिक सक्षमपणे समजून घेणे आणि विद्यार्थ्यांपर्यंत जागतिक राजकीय घडामोडींचे अद्ययावत ज्ञान पोहोचवणे हा या अभ्यास दौऱ्यामागील मुख्य उद्देश आहे,” असे प्रा. डॉ. सुनील नेवे यांनी सांगितले.

ब्रिटिश संसद, न्यायव्यवस्था, जागतिक दर्जाच्या शैक्षणिक संस्था आणि आंतरराष्ट्रीय चर्चासत्रांचा समावेश असलेला हा अभ्यास दौरा प्रा. डॉ. सुनील नेवे यांच्या अध्यापन, संशोधन आणि सार्वजनिक जीवनातील कार्याला नवी दिशा देणारा ठरणार असल्याची भावना विविध शैक्षणिक, सामाजिक आणि राजकीय क्षेत्रातील मान्यवरांनी व्यक्त केली असून त्यांना शुभेच्छा दिल्या आहेत.