अबब! MPSC चा धक्कादायक कारभार; औषध निरीक्षक पदाची परीक्षा रद्द, विद्यार्थ्यांचा विश्वासही डळमळला
पेपरफुटीच्या आरोपानंतर परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय; फेरपरीक्षेसाठी शुल्क नाही, मात्र विद्यार्थ्यांकडून पारदर्शक चौकशी व भरपाईची मागणी
नागपूर | प्रतिनिधी :
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) औषध निरीक्षक (Drug Inspector) पदाच्या परीक्षेबाबत पेपरफुटीचा प्रकार समोर आल्याने स्पर्धा परीक्षा क्षेत्रात मोठी खळबळ उडाली आहे. परीक्षा सुरू होण्यापूर्वीच प्रश्नपत्रिका फुटल्याचा आरोप झाल्यानंतर आयोगाने परीक्षा रद्द करून फेरपरीक्षा घेण्याचा निर्णय घेतला आहे. फेरपरीक्षेसाठी उमेदवारांकडून पुन्हा परीक्षा शुल्क आकारले जाणार नसल्याचे आयोगाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.
मात्र, या प्रकारामुळे परीक्षा व्यवस्थेच्या गोपनीयतेवर आणि सुरक्षिततेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले असून, विद्यार्थ्यांमध्ये नाराजीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
शुल्कमाफी पुरेशी आहे का?
परीक्षा रद्द झाल्यानंतर विद्यार्थ्यांना पुन्हा शुल्क भरावे लागणार नसल्याने काही प्रमाणात दिलासा मिळाला असला तरी, विद्यार्थ्यांच्या अडचणी केवळ शुल्कापुरत्या मर्यादित नसल्याचे स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या उमेदवारांचे म्हणणे आहे.
दिवस-रात्र अभ्यास करून परीक्षेची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा वेळ, मानसिक ताण तसेच प्रवास आणि राहण्याचा खर्च याचे काय, असा सवाल उपस्थित केला जात आहे. विशेषतः नागपूर, छत्रपती संभाजीनगर, पुणे-मुंबईसह विविध शहरांत राहून तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना फेरपरीक्षेमुळे पुन्हा आर्थिक व मानसिक भार सहन करावा लागणार आहे.
‘आता आयोगावर विश्वास कसा ठेवायचा?’
पेपरफुटीच्या प्रकारामुळे विद्यार्थ्यांच्या मनात परीक्षा व्यवस्थेबाबत अविश्वास निर्माण झाला आहे. “आम्ही प्रामाणिकपणे अभ्यास करायचा आणि परीक्षा व्यवस्थेतील गैरप्रकारांमुळे पुन्हा परीक्षा द्यायची, तर आमच्या कष्टाचे काय?” असा सवाल विद्यार्थी उपस्थित करत आहेत.
ग्रामीण व आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल पार्श्वभूमीतील विद्यार्थ्यांसाठी स्पर्धा परीक्षा म्हणजे मोठ्या संघर्षाचा प्रवास असतो. त्यामुळे वारंवार परीक्षा रद्द होणे किंवा गैरप्रकारांच्या घटना समोर येणे याचा थेट परिणाम त्यांच्या मानसिक आणि आर्थिक स्थितीवर होत असल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
कठोर कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणीची मागणी
स्पर्धा परीक्षांमधील गैरप्रकारांना आळा घालण्यासाठी राज्यात महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षा (गैरप्रकारांना प्रतिबंध) कायदा, २०२४ करण्यात आला आहे. या कायद्यात परीक्षेतील गैरप्रकारांसाठी कठोर शिक्षेची तरतूद करण्यात आली आहे.
त्यामुळे औषध निरीक्षक पदाच्या परीक्षेतील पेपरफुटीच्या प्रकरणाची सखोल चौकशी करून दोषींवर कायद्यानुसार कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी विद्यार्थ्यांकडून होत आहे. पेपरफुटीमागे नेमके कोण आहेत, प्रश्नपत्रिका कोणत्या पातळीवरून बाहेर गेली आणि या प्रकारात आणखी कोणाचा सहभाग आहे, याचा तपास होणे आवश्यक असल्याचे विद्यार्थ्यांचे म्हणणे आहे.
विद्यार्थ्यांच्या प्रमुख मागण्या
१. दोषींवर कठोर कारवाई : प्रश्नपत्रिका फुटण्यास जबाबदार व्यक्ती आणि सूत्रधारांचा शोध घेऊन कठोर कायदेशीर कारवाई करावी.
२. परीक्षा व्यवस्थेत पारदर्शकता : प्रश्नपत्रिका तयार करण्यापासून परीक्षा केंद्रापर्यंतच्या संपूर्ण प्रक्रियेची सुरक्षा अधिक मजबूत करावी.
३. विद्यार्थ्यांना भरपाई : केवळ परीक्षा शुल्क माफ न करता फेरपरीक्षेसाठी होणारा प्रवास, निवास व इतर अनावश्यक आर्थिक खर्च लक्षात घेऊन योग्य ती भरपाई द्यावी.
४. स्वतंत्र चौकशी : पेपरफुटीच्या संपूर्ण प्रकरणाची निष्पक्ष आणि पारदर्शक चौकशी करून अहवाल सार्वजनिक करावा.
‘मलमपट्टी नव्हे, कायमस्वरूपी उपाय हवा’
परीक्षा रद्द करून फेरपरीक्षा घेणे हा तात्पुरता उपाय असला, तरी अशा घटना पुन्हा घडू नयेत यासाठी परीक्षा व्यवस्थेतील त्रुटी दूर करणे गरजेचे आहे. विद्यार्थ्यांच्या मेहनतीला आणि त्यांच्या भविष्याला सर्वोच्च प्राधान्य देत आयोगाने परीक्षा प्रक्रियेबाबत विश्वासार्हता निर्माण करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
परीक्षा शुल्क माफ करण्यापेक्षा विद्यार्थ्यांचा व्यवस्थेवरील विश्वास पुन्हा निर्माण करणे अधिक महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे या प्रकरणातील दोषींवर कठोर कारवाई करून भविष्यात पेपरफुटीसारख्या घटना रोखण्यासाठी ठोस उपाययोजना करण्याचे आव्हान आता आयोगासमोर आहे.
