जळगावचे सर्व १५ तालुके दुष्काळाच्या ‘ट्रिगर-१’मध्ये

नाशिकच्या विभागीय बैठकीत गुलाबराव पाटलांनी मांडली पीकस्थिती; पीक विम्यासह शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवरही पाठपुरावा

पाळधी/जळगाव, दि. २६ (प्रतिनिधी) : पावसातील दीर्घ खंडामुळे खरीप पिकांवर झालेल्या परिणामाच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील २६५ तालुक्यांचा दुष्काळाच्या ‘ट्रिगर-१’मध्ये समावेश करण्यात आला असून, त्यात जळगाव जिल्ह्यातील सर्व १५ तालुक्यांचा समावेश आहे. एरंडोल, पारोळा, चाळीसगाव, चोपडा, पाचोरा, जामनेर, जळगाव, भडगाव, अमळनेर, रावेर, भुसावळ, बोदवड, मुक्ताईनगर, यावल आणि धरणगाव या सर्व तालुक्यांचा यादीत समावेश असल्याचे उपलब्ध माहितीत नमूद आहे.

जळगाव जिल्ह्यातील सर्व तालुक्यांची पीकस्थिती दुष्काळी निकषांच्या कक्षेत आणण्यासाठी पालकमंत्री गुलाबराव पाटील यांनी नाशिक येथील विभागीय आढावा बैठकीत जिल्ह्याची वस्तुस्थिती मांडली होती. पावसाची केवळ एकूण आकडेवारी न पाहता पावसातील दीर्घ खंड, प्रत्यक्ष शेतातील पिकांची स्थिती आणि उत्पादनातील संभाव्य घट यांचाही विचार करावा, अशी भूमिका त्यांनी बैठकीत मांडल्याचे वृत्त आहे.

नाशिकच्या बैठकीत पीक विम्याचा मुद्दाही उपस्थित

कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांच्या अध्यक्षतेखाली नाशिक येथे झालेल्या बैठकीत जळगाव जिल्ह्यातील पीक परिस्थितीबरोबरच पीक विम्याचा प्रश्नही चर्चेत आला. विमाधारक शेतकऱ्यांना त्यांच्या नुकसानीनुसार लाभ मिळावा आणि प्रलंबित दावे निकाली काढण्यासाठी कार्यवाही व्हावी, अशी मागणी पालकमंत्री गुलाबराव पाटील यांनी मांडल्याचे वृत्त आहे. बैठकीत त्यांच्या आणि कृषी आयुक्त सूरज मांढरे यांच्यात पीक विम्याच्या विषयावर तीव्र चर्चा झाल्याचेही वृत्त प्रसिद्ध झाले आहे.

बांधावर जाऊन पिकांची पाहणी

नाशिकच्या बैठकीनंतर गुलाबराव पाटील यांनी बोदवड आणि मुक्ताईनगर तालुक्यांतील शेतांमध्ये प्रत्यक्ष जाऊन मका, कापूस, सोयाबीन आदी पिकांची पाहणी केली. पावसाच्या खंडामुळे उत्पादनावर झालेला परिणाम वस्तुनिष्ठपणे नोंदवावा आणि शासनाच्या निकषांनुसार पात्र शेतकरी मदतीपासून वंचित राहू नये, अशा सूचना त्यांनी प्रशासनाला दिल्या.

दरम्यान, जळगाव जिल्ह्यातील कापूस उत्पादनावरही पावसाच्या खंडाचा परिणाम झाल्याचे प्रत्यक्ष पीक पाहणी व पीक कापणी प्रयोगातून समोर येत आहे.

दुष्काळी उपाययोजनांचा मार्ग मोकळा

‘ट्रिगर-१’ लागू झाल्यानंतर संबंधित तालुक्यांमध्ये दुष्काळी परिस्थितीच्या अनुषंगाने शासनाच्या निर्धारित उपाययोजना राबविण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. यामध्ये जमीन महसुलात सूट, पीक कर्जाचे पुनर्गठन, शेतीशी संबंधित कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती, कृषी पंपांच्या वीजबिलाबाबत सवलत, विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी, रोजगार हमी योजनेतील कामांच्या निकषांमध्ये शिथिलता, आवश्यकतेनुसार पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था, पशुधनासाठी चारा आणि अन्नधान्याची उपलब्धता अशा उपाययोजनांचा समावेश आहे.

मात्र, प्रत्यक्ष पीक नुकसानीच्या आर्थिक मदतीसाठी पंचनामे व वस्तुनिष्ठ मूल्यांकनाची प्रक्रिया महत्त्वाची राहणार आहे. शासनाच्या निर्धारित प्रक्रियेनुसार नुकसानीचे मूल्यांकन झाल्यानंतर पुढील मदतीबाबत निर्णय घेतला जाणार आहे.

सर्व १५ तालुके यादीत

जळगाव जिल्ह्यातील सर्व १५ तालुक्यांचा ‘ट्रिगर-१’मध्ये समावेश झाल्यामुळे जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थितीचे अधिकृत पातळीवर मूल्यांकन करण्याची प्रक्रिया पुढे सरकली आहे. दरम्यान, नाशिक विभागातील ४९ तालुक्यांमध्ये जळगावच्या १५ तालुक्यांचा समावेश असल्याची जिल्हानिहाय यादी प्रसिद्ध झाली आहे.

पीक विमा, पंचनामे, पाणी नियोजन आणि प्रत्यक्ष नुकसानभरपाई या पुढील टप्प्यांकडे आता जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.