जळगावच्या लेकीची राष्ट्रीय स्तरावर गरुडझेप; योगिता शर्माच्या संशोधनाला भारतात द्वितीय क्रमांक!
सुरत येथील ‘STEM 2026’ आंतरराष्ट्रीय परिषदेत ‘बेस्ट पेपर अवॉर्ड’; महाराष्ट्रातून पुरस्कार मिळवणारी एकमेव संशोधक
जळगाव प्रतिनिधी : जळगावची कन्या योगिता शर्मा हिने संशोधन क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करत जळगावसह महाराष्ट्राच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवला आहे. सुरत येथील एस.व्ही. नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (एनआयटी) येथे १६ व १७ ऑक्टोबर रोजी आयोजित ‘STEM 2026’ या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत योगिता शर्मा आणि तिच्या मार्गदर्शिका डॉ. शिल्पा पंकज केवटे यांच्या संशोधन प्रबंधाला ‘बेस्ट पेपर अवॉर्ड’ प्रदान करण्यात आला. या परिषदेत त्यांच्या संशोधन प्रबंधाने भारतात द्वितीय क्रमांक पटकावला असून, महाराष्ट्रातून पुरस्कार मिळवणारी योगिता एकमेव ठरली आहे.
योगिता ही मूळची जळगावची असून, ती सध्या रसायनी येथील पिल्लई एचओसी कॉलेजमध्ये सिव्हिल इंजिनिअरिंग विषयात एम.टेकच्या तृतीय वर्षात शिक्षण घेत आहे. तिच्या या यशामागे डॉ. शिल्पा पंकज केवटे यांचे मार्गदर्शन लाभले. योगिता ही जळगावचे सामाजिक कार्यकर्ते संजय शर्मा यांची कन्या आहे. तिच्या या यशामुळे कुटुंबीय, मित्रपरिवार, हितचिंतक, महाविद्यालय प्रशासन तसेच जळगाव आणि नवी मुंबई परिसरातून तिच्यावर अभिनंदनाचा वर्षाव होत आहे. नवी मुंबईत विविध ठिकाणी तिच्या यशाबद्दल अभिनंदनाचे होर्डिंग्ज आणि बॅनर्स लावण्यात आले आहेत.
शाश्वत बांधकाम आणि पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञानावर संशोधन
योगिता आणि डॉ. शिल्पा केवटे यांच्या संशोधनाचा केंद्रबिंदू शाश्वत बांधकाम आणि पर्यावरण व्यवस्थापन हा आहे. इमारतींच्या बांधकामासाठी मोठ्या प्रमाणावर सिमेंट, वाळू आणि पाण्याचा वापर होतो. या प्रक्रियेमुळे पर्यावरणावर होणारा परिणाम कमी करण्यासाठी टाकाऊ पदार्थांचा उपयोग करून मजबूत, टिकाऊ आणि पर्यावरणपूरक कॉंक्रिट विकसित करण्याच्या शक्यतांचा या संशोधनात विचार करण्यात आला आहे.
फ्लाय अ‍ॅश, प्लास्टिक कचरा आणि बांधकामातील मलबा यांसारख्या टाकाऊ घटकांचा योग्य पद्धतीने वापर करून बांधकाम अधिक पर्यावरणपूरक आणि किफायतशीर कसे करता येईल, याला या संशोधनात महत्त्व आहे. तसेच इमारतींमध्ये ऊर्जेचा वापर कमी करण्याच्या दृष्टीनेही अशा तंत्रज्ञानाचा उपयोग होऊ शकतो.
सामान्य नागरिकांनाही होऊ शकतो फायदा
या संशोधनाच्या संकल्पना प्रत्यक्ष बांधकाम क्षेत्रात यशस्वीपणे लागू झाल्यास भविष्यात सामान्य नागरिकांनाही त्याचा फायदा होण्याची शक्यता आहे. बांधकामातील टाकाऊ पदार्थांचा पुनर्वापर केल्यास कचऱ्याचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होऊ शकते. सिमेंट आणि नैसर्गिक वाळूवरील अवलंबित्व कमी झाल्यास बांधकामाचा खर्च कमी करण्याच्या संधी निर्माण होऊ शकतात.
तसेच ऊर्जा कार्यक्षम बांधकाम तंत्रज्ञानामुळे घरांमधील तापमान नियंत्रित ठेवण्यास मदत होऊन वातानुकूलनासाठी लागणाऱ्या विजेची बचत होऊ शकते. मात्र, या फायद्यांचे प्रत्यक्ष परिणाम वापरल्या जाणाऱ्या तंत्रज्ञानावर, बांधकामाच्या पद्धतीवर आणि स्थानिक परिस्थितीवर अवलंबून असतील.
आंतरराष्ट्रीय परिषदेत संशोधनाला मान्यता
सुरत येथील एनआयटीमध्ये आयोजित ‘सस्टेनेबल टेक्नॉलॉजीज इन एनर्जी अँड एन्व्हायर्नमेंटल मॅनेजमेंट’ (STEM 2026) ही आंतरराष्ट्रीय परिषद ऊर्जा, पर्यावरण आणि शाश्वत तंत्रज्ञानाशी संबंधित संशोधनासाठी महत्त्वाचे व्यासपीठ आहे. या परिषदेत विविध संस्थांतील प्राध्यापक, संशोधक, पीएच.डी. आणि एम.टेकचे विद्यार्थी आपले संशोधन सादर करतात.
या परिषदेत सादर झालेल्या संशोधन प्रबंधांचे नावीन्य, पर्यावरणीय उपयुक्तता आणि प्रत्यक्ष वापराची शक्यता अशा निकषांवर मूल्यमापन केले जाते. या स्पर्धात्मक वातावरणात योगिता शर्मा आणि डॉ. शिल्पा केवटे यांच्या संशोधन प्रबंधाला मिळालेला पुरस्कार ही महत्त्वाची कामगिरी मानली जात आहे.
ग्रामीण भागातील मुलींसाठी प्रेरणादायी यश
योगिता शर्माचे यश हे केवळ वैयक्तिक उपलब्धी नसून संशोधन क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या विद्यार्थिनींसाठी प्रेरणादायी उदाहरण आहे. जिद्द, मेहनत आणि योग्य मार्गदर्शनाच्या जोरावर आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर आपली गुणवत्ता सिद्ध करता येते, हे योगिताने दाखवून दिले आहे. तिच्या या यशामुळे जळगावच्या शैक्षणिक आणि सामाजिक क्षेत्रातून आनंद व्यक्त होत असून, तिच्या पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा दिल्या जात आहेत.
