झेडपी सीईओंच्या वाहनावरील अनधिकृत दिव्याचा मुद्दा ऐरणीवर!
आरटीओकडून तपासणी व नियमानुसार कारवाईचे निर्देश; तक्रारदार दीपक गुप्ता यांच्या तक्रारीनंतर प्रशासनाची दखल
जळगाव | विक्रांत पाटील : शासकीय वाहनांवर लाल, निळे किंवा बहुरंगी फ्लॅशिंग बीकन दिवे वापरण्याबाबतचे नियम पुन्हा चर्चेत आले आहेत. जळगाव जिल्हा परिषदेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी करिश्मा नायर यांच्या शासकीय वाहनावर अशा दिव्याचा वापर होत असल्याची तक्रार सामाजिक कार्यकर्ते व माहिती अधिकार प्रशिक्षक दीपक गुप्ता यांनी केली होती. या तक्रारीनंतर जिल्हाधिकारी कार्यालयाने प्रादेशिक परिवहन विभागाला नियमानुसार कारवाई करण्याचे निर्देश दिले. त्यानुसार आरटीओ कार्यालयाने वाहनावरील दिव्याच्या वापराबाबत तपासणी करून योग्य ती कार्यवाही करण्यास सांगितले आहे.
या प्रकरणामुळे शासकीय अधिकाऱ्यांच्या वाहनांवरील दिवे, ध्वज आणि विशेष सुविधांच्या वापराबाबत नियमांचे पालन होते की नाही, याविषयी चर्चा सुरू झाली आहे.
तक्रारीनंतर परिवहन विभागाची दखल
दीपक गुप्ता यांनी २५ सप्टेंबर २०२६ रोजी परिवहन आयुक्त, जिल्हाधिकारी आणि प्रादेशिक परिवहन अधिकारी यांच्याकडे पुराव्यांसह तक्रार दाखल केल्याचे सांगितले आहे. त्यांच्या तक्रारीनुसार, जिल्हा परिषद मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांच्या MH-19 EP-6968 क्रमांकाच्या शासकीय वाहनावर लाल-निळ्या रंगाचा फ्लॅशिंग बीकन दिवा आणि वाहनाच्या पुढील बाजूस ‘सीईओ’ असा ध्वज वापरला जात आहे.
या वापराला लागू नियमांनुसार परवानगी आहे का, याची चौकशी करून कारवाई करण्याची मागणी तक्रारीत करण्यात आली होती.
तक्रारीची दखल घेत २८ सप्टेंबर रोजी जिल्हाधिकाऱ्यांनी आरटीओ कार्यालयाला नियमानुसार कार्यवाही करण्याचे निर्देश दिल्याचे तक्रारदाराने नमूद केले आहे. त्यानंतर प्रादेशिक परिवहन अधिकारी राजेंद्र वर्मा यांनी ७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी संबंधित वाहनावरील दिव्याच्या वापराबाबत तपासणी करून कायदेशीर तरतुदींनुसार उचित कार्यवाही करण्याचे निर्देश दिल्याचे सांगण्यात आले.
केलेल्या कार्यवाहीचा अहवाल आरटीओ कार्यालयाला सादर करण्यासही सांगण्यात आल्याची माहिती तक्रारदाराकडून देण्यात आली आहे. मात्र, दिवा प्रत्यक्षात काढण्यात आला आहे का किंवा याप्रकरणी अंतिम कारवाई झाली आहे का, याची स्वतंत्र पुष्टी उपलब्ध नाही.
केंद्र सरकारच्या नियमांनुसार दिव्याच्या वापरावर मर्यादा
केंद्र सरकारच्या १ मे २०१७ रोजीच्या अधिसूचनेत (S.O. 1374(E)) वाहनांवरील दिव्यांच्या वापराबाबत तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. मोटार वाहन नियमांनुसार विशेष दिवे वापरण्यासाठी संबंधित वाहन पात्र आहे का, हे तपासणे आवश्यक असते. आपत्कालीन सेवा आणि आपत्ती व्यवस्थापनाशी संबंधित अधिकृत वाहनांसाठी असलेल्या तरतुदींच्या अनुषंगाने या प्रकरणाची तपासणी करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
जिल्हा परिषद मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांच्या वाहनाला संबंधित दिवा वापरण्याची परवानगी आहे का, याबाबत परिवहन विभागाने नियमांच्या आधारे स्पष्टता देणे अपेक्षित आहे. वाहनावर दिवा लावला असल्याची तक्रार आणि त्याच्या वापराची कायदेशीर पात्रता हे दोन स्वतंत्र मुद्दे असून, अंतिम निष्कर्ष संबंधित अधिकृत तपासणीनंतरच स्पष्ट होणार आहे.
व्हीआयपी संस्कृतीवर प्रश्नचिन्ह
शासकीय पद हे जनसेवेची जबाबदारी असते. त्यामुळे पदाचा वापर करताना नियमांचे पालन आणि सार्वजनिक उत्तरदायित्व महत्त्वाचे ठरते. सामान्य नागरिकांकडून वाहतूक नियमांचे पालन अपेक्षित असताना शासकीय वाहनांनाही लागू असलेल्या नियमांचे पालन होते का, असा प्रश्न या तक्रारीमुळे उपस्थित झाला आहे.
“पद कोणतेही असो, नियम सर्वांसाठी समान असावेत,” अशी भूमिका तक्रारदार दीपक गुप्ता यांनी मांडली आहे. शासकीय वाहनांवरील विशेष दिवे किंवा ध्वजांचा वापर केवळ नियमानुसार आणि अधिकृत परवानगीच्या आधारेच व्हावा, अशी मागणीही या प्रकरणाच्या निमित्ताने पुढे आली आहे.
कारवाईच्या अहवालाकडे लक्ष
आरटीओ कार्यालयाने तपासणी व नियमानुसार कार्यवाहीचे निर्देश दिल्याने आता प्रत्यक्षात काय निर्णय घेतला जातो, याकडे लक्ष लागले आहे. वाहनावरील दिव्याच्या वापरास परवानगी आहे की नाही, नियमांचे उल्लंघन आढळते का आणि आढळल्यास कोणती कारवाई होते, हे अधिकृत अहवालातून स्पष्ट होईल.
जिल्हा परिषद प्रशासनाची भूमिका आणि आरटीओच्या तपासणीचा निष्कर्ष समोर आल्यानंतरच या प्रकरणाचे नेमके स्वरूप स्पष्ट होणार आहे.
