उत्तर प्रदेशात अभिनव प्रयोग; बुलंदशहरमध्ये १० रुपये लिटरने गोमूत्र खरेदीचा पायलट प्रोजेक्ट
१५ गावांमध्ये FPOच्या माध्यमातून उपक्रम; जैविक शेतीसोबत ३०० महिलांना रोजगाराची संधी
बुलंदशहर | प्रतिनिधी
उत्तर प्रदेशातील बुलंदशहर जिल्ह्यात गोसंरक्षण, जैविक शेती आणि ग्रामीण महिलांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने अभिनव उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. स्याना तहसील परिसरातील नरसैना आणि लगतच्या सुमारे १५ गावांमध्ये किसान उत्पादक संघटना (FPO)च्या माध्यमातून १० रुपये प्रति लिटर दराने गोमूत्र खरेदीचा पायलट प्रोजेक्ट सुरू करण्यात आला आहे.
जैविक खत आणि कीटकनाशक निर्मितीसाठी वापर
या उपक्रमांतर्गत संकलित केलेल्या गोमूत्रावर प्रक्रिया करून जैविक खते, शेतीसाठी उपयुक्त उत्पादने आणि कीटकनाशके तयार करण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांना जैविक शेतीसाठी पर्यायी निविष्ठा उपलब्ध होण्यास मदत होईल, तसेच रासायनिक खतांवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या प्रयत्नांना चालना मिळू शकते.
३०० महिलांचा सहभाग; लिटरमागे २ रुपये कमिशन
या प्रकल्पाशी सुमारे ३०० महिलांना जोडण्यात आले असून त्यांना शेअरहोल्डर बनवण्यात आले आहे. गोमूत्र संकलनाच्या कामात सहभागी महिलांना प्रति लिटर २ रुपये कमिशन दिले जात आहे. त्यामुळे ग्रामीण महिलांना अतिरिक्त उत्पन्नाचे साधन उपलब्ध झाले आहे.
दररोज सुमारे ५०० लिटर संकलन
सध्या या पायलट प्रकल्पातून दररोज अंदाजे ५०० लिटर गोमूत्र संकलित केले जात असल्याचे सांगण्यात आले आहे. पशुपालकांसाठी गोमूत्र विक्रीच्या माध्यमातून अतिरिक्त उत्पन्नाचा मार्ग उपलब्ध होण्याबरोबरच ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
यशस्वी झाल्यास इतर जिल्ह्यांत विस्तार
सध्या हा उपक्रम प्रायोगिक तत्त्वावर राबविण्यात येत आहे. प्रकल्पाचा परिणाम, शेतकरी व पशुपालकांचा प्रतिसाद आणि आर्थिक व्यवहार्यता लक्षात घेऊन भविष्यात उत्तर प्रदेशातील इतर जिल्ह्यांमध्येही त्याचा विस्तार करण्याची शक्यता आहे.
