दुष्काळाचे सावट असताना खडक्या येथे जलसंधारणाचा पुढाकार!

खाड नदीवर वनराई बंधारे उभारण्याचा उपक्रम; वाहून जाणारे पाणी अडवून भूजलपातळी वाढविण्यासाठी ग्रामस्थांचे प्रयत्न

खडक्या, ता. धडगाव | प्रतिनिधी

धडगाव तालुक्यात कमी पावसामुळे पाणीटंचाईची चिंता वाढत असताना, खडक्या गावातील ग्रामस्थांनी जलसंधारणासाठी पुढाकार घेतला आहे. खडक्या हद्दीतील खाड नदीवरील पुलाशेजारी वनराई बंधारे उभारण्याचा उपक्रम राबविण्यात येत असून, नदीतून वाहून जाणारे पाणी अडवून त्याचा स्थानिक जलसाठा वाढविण्यासाठी उपयोग करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर ग्रामस्थांनी केलेला हा पुढाकार महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे.

वाहून जाणारे पाणी अडविण्यावर भर

पावसाळ्यात नदीतून वाहून जाणारे पाणी अडवून ते परिसरात जिरण्यास मदत करणे, तसेच भूजलपातळी वाढविण्यास हातभार लावणे, हा वनराई बंधाऱ्यांमागील प्रमुख उद्देश आहे. पावसाचे पाणी योग्य पद्धतीने अडवून त्याचा उपयोग केल्यास परिसरातील विहिरी आणि बोअरवेलमधील पाणीसाठा सुधारण्यास मदत होऊ शकते. तसेच शेतीसाठी पाण्याची उपलब्धता वाढविण्याच्या दृष्टीनेही असे उपक्रम उपयुक्त ठरतात.

ग्रामीण भागात पाणीटंचाईची समस्या गंभीर होत असताना जलसंधारणाच्या माध्यमातून उपलब्ध पाण्याचा योग्य विनियोग करणे गरजेचे बनले आहे. याच पार्श्वभूमीवर खडक्या येथे वनराई बंधारे उभारण्याचा प्रयत्न करण्यात येत आहे.

ग्रामस्थांचा सक्रिय सहभाग

या जलसंधारण उपक्रमात सरपंच नवलसिंग वळवी, उपसरपंच सुरेश वळवी, कारभारी सिताराम वळवी, सुरसिंग वळवी, राशा पावरा, सुनील वळवी, ग्रामपंचायत सदस्य गणेश वळवी यांच्यासह गावातील ग्रामस्थ सहभागी झाले.

पाणी अडवा, पाणी जिरवा या संकल्पनेला प्रत्यक्ष कृतीची जोड देत ग्रामस्थांनी स्थानिक पातळीवर जलसंधारणाचे काम हाती घेतले आहे. अशा उपक्रमांमुळे पाण्याचे महत्त्व अधोरेखित होण्यासोबतच सामूहिक सहभागातून जलस्रोतांचे संवर्धन करण्याची प्रेरणाही मिळते.

जलसंधारणातून पाणीटंचाईवर मात करण्याचा प्रयत्न

पाणीटंचाईच्या काळात पाण्याचा प्रत्येक थेंब महत्त्वाचा असतो. त्यामुळे उपलब्ध जलस्रोतांचे संवर्धन, पावसाचे पाणी अडविणे आणि भूजलपातळी वाढविण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न करणे आवश्यक आहे. खडक्या येथील वनराई बंधाऱ्यांचा उपक्रम याच दिशेने टाकलेले पाऊल आहे.

या उपक्रमाचा परिसरातील जलसाठ्यावर किती परिणाम होतो, हे आगामी काळात स्पष्ट होईल. मात्र, पाणीटंचाईच्या संकटाला सामोरे जाण्यासाठी ग्रामस्थांनी दाखविलेला पुढाकार जलसंधारणाच्या दृष्टीने निश्चितच महत्त्वाचा आहे.