महिला विद्यार्थिनींच्या कौशल्यविकासाला चालना; पर्सन-सेंटर्ड थेरपीद्वारे व्यावहारिक समुपदेशनाचे प्रशिक्षण
‘प्रोजेक्ट उन्नती-२’चा महत्त्वपूर्ण टप्पा पूर्ण • मानसशास्त्राच्या पदव्युत्तर विद्यार्थिनींसाठी ३० तासांचे विशेष प्रशिक्षण • मानसिक आरोग्य क्षेत्रातील व्यावसायिक कौशल्यांचा विकास
मुंबई (गुरुदत्त वाकदेकर) : सेवा मंडळ एज्युकेशन सोसायटीच्या पुढाकारातून राबविण्यात येणाऱ्या ‘प्रोजेक्ट उन्नती-२ : सेंटर ऑफ एक्सलन्स फॉर स्किल डेव्हलपमेंट ऑफ वूमेन स्टुडंट्स’ अंतर्गत श्रीमती मणिबेन एम.पी. शाह कला व वाणिज्य स्वायत्त महिला महाविद्यालय, माटुंगा येथील मानसशास्त्र विभागात ३० तासांचा ‘पर्सन-सेंटर्ड थेरपी प्रशिक्षण कार्यक्रम’ यशस्वीरीत्या पूर्ण करण्यात आला.
समुपदेशन मानसशास्त्रात विशेषीकरण करणाऱ्या पदव्युत्तर विद्यार्थिनींसाठी आयोजित करण्यात आलेल्या या प्रशिक्षणाचा मुख्य उद्देश कार्ल रॉजर्स यांच्या मानवतावादी दृष्टिकोनावर आधारित प्रत्यक्ष समुपदेशन कौशल्यांचा विकास करणे हा होता. मानसिक आरोग्य क्षेत्रातील व्यावहारिक ज्ञान आणि व्यावसायिक क्षमता विकसित करण्यावर या उपक्रमात विशेष भर देण्यात आला.
या प्रशिक्षणात ‘सुख बाय एस. एच. एम.’च्या संस्थापिका श्वेता मंगनानी यांनी प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून विद्यार्थिनींना मार्गदर्शन केले. कार्यक्रमामध्ये संवादात्मक व्याख्याने, अनुभवाधारित उपक्रम, भूमिकानाट्य, आत्मपरीक्षण सराव, केस स्टडीज तसेच पर्यवेक्षित प्रात्यक्षिक सत्रांचा समावेश करण्यात आला होता. त्यामुळे विद्यार्थिनींना केवळ सैद्धांतिक नव्हे, तर प्रत्यक्ष समुपदेशन प्रक्रियेचा अनुभवही मिळाला.
हा उपक्रम रोटरी क्लब ऑफ मुंबई क्वीन्स नेकलेस तसेच दलाल अँड ब्रोचा स्टॉक ब्रोकिंग प्रायव्हेट लिमिटेड यांच्या कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR) सहाय्याने राबविण्यात आला. ‘उन्नती-१’ नंतर मिळालेल्या सातत्यपूर्ण सहकार्यामुळे कौशल्यविकास कार्यक्रम अधिक प्रभावीपणे राबविणे शक्य झाल्याचे आयोजकांनी नमूद केले.
या प्रशिक्षण मालिकेची संकल्पना महाविद्यालयाच्या प्राचार्य डॉ. अर्चना पत्की यांच्या मार्गदर्शनाखाली विकसित करण्यात आली. महिला विद्यार्थिनींसाठी कौशल्याधारित आणि अनुभवाधारित शिक्षणाला प्राधान्य देत त्यांना रोजगारक्षम बनविण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण ठरल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
प्रशिक्षणादरम्यान विद्यार्थिनींना सहानुभूती, निरपेक्ष सकारात्मक स्वीकार, चिकित्सकीय संवाद, सक्रिय ऐकणे, आत्मजागरूकता, भावनिक बुद्धिमत्ता आणि नैतिक समुपदेशन प्रक्रिया यांचे प्रत्यक्ष प्रशिक्षण देण्यात आले. या माध्यमातून विद्यार्थिनींच्या व्यावसायिक कौशल्यांचा सर्वांगीण विकास झाला असून त्यांना समुपदेशन, मानसिक आरोग्य सेवा, शिक्षण, स्वयंसेवी संस्था, रुग्णालये तसेच पुनर्वसन केंद्रांमध्ये करिअर घडविण्यासाठी सक्षम पाया मिळाला आहे. या उपक्रमाचे आयोजन प्रकल्प संचालक प्रो. डॉ. माला पांडुरंग आणि समन्वयक दत्तात्रय गावडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली करण्यात आले.
महिला विद्यार्थिनींना आधुनिक कौशल्यांनी सक्षम करून रोजगारक्षम शिक्षणाच्या दिशेने वाटचाल घडवून आणणारा हा उपक्रम ‘प्रोजेक्ट उन्नती-२’ अंतर्गत एक महत्त्वपूर्ण टप्पा ठरला असून, कौशल्य विकास आणि मानसिक आरोग्य क्षेत्रातील गुणवत्तापूर्ण प्रशिक्षणासाठी संस्थेच्या प्रयत्नांना यामुळे अधिक बळ मिळाले आहे.
