केरळमध्ये मान्सूनचा प्रवेश गुरुवारी अपेक्षित

हवामान विभागाचा अंदाज; अनुकूल वातावरण तयार, मात्र आगमनास झाला विलंब

नवी दिल्ली : भारतीय हवामानशास्त्र विभागाच्या (आयएमडी) ताज्या अंदाजानुसार यंदाचा नैऋत्य मान्सून केरळमध्ये गुरुवार, ४ जूनच्या आसपास दाखल होण्याची शक्यता आहे. हवामानातील बदल आणि वाऱ्यांच्या स्थितीमुळे मान्सूनच्या आगमनास काहीसा विलंब झाला असून, पूर्वी व्यक्त करण्यात आलेला अंदाज बदलावा लागला आहे.

आयएमडीने यापूर्वी २६ मे रोजी मान्सून केरळमध्ये दाखल होईल, असा प्राथमिक अंदाज व्यक्त केला होता. मात्र वातावरणातील बदलत्या परिस्थितीमुळे हा अंदाज प्रत्यक्षात साकार झाला नाही. सर्वसाधारणपणे मान्सूनचा केरळमधील प्रवेश १ जूनच्या सुमारास होतो. यंदा मात्र काही दिवस उशिराने मान्सून दाखल होण्याची चिन्हे दिसत आहेत.

मान्सूनच्या प्रगतीसाठी अनुकूल परिस्थिती
सध्या नैऋत्य आणि आग्नेय अरबी समुद्र, लक्षद्वीप परिसर, केरळ, तामिळनाडूचे काही भाग तसेच बंगालच्या उपसागरात मान्सूनच्या पुढील प्रवासासाठी पोषक वातावरण तयार झाले आहे. समुद्रावरील आर्द्रतेचे प्रमाण, वाऱ्यांची दिशा आणि वातावरणातील इतर घटक मान्सूनच्या आगमनासाठी अनुकूल असल्याचे हवामान विभागाने स्पष्ट केले आहे.

हवामान तज्ज्ञांच्या मते, पुढील काही दिवसांत मान्सून वेगाने प्रगती करत दक्षिण भारतातील इतर राज्यांमध्येही सक्रिय होण्याची शक्यता आहे. केरळमध्ये मान्सून दाखल झाल्यानंतर त्याचा प्रवास कर्नाटक, गोवा, महाराष्ट्र आणि देशाच्या इतर भागांकडे सुरू होईल.

‘अल निनो’चा परिणाम; पावसाचा अंदाज कमी
दरम्यान, प्रशांत महासागरातील ‘अल निनो’ परिस्थितीचा प्रभाव यंदाच्या मान्सूनवर पडण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. यामुळे देशभरात सरासरीपेक्षा कमी पावसाची नोंद होऊ शकते. हवामान विभागाने यावर्षी दीर्घकालीन सरासरीच्या (एलपीए) सुमारे ९० टक्के पावसाचा अंदाज वर्तवला आहे.

पावसाचे प्रमाण अपेक्षेपेक्षा कमी राहिल्यास त्याचा परिणाम शेती, जलसाठे आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतकरी, कृषी क्षेत्रातील तज्ज्ञ तसेच प्रशासनाचे लक्ष यंदाच्या मान्सूनच्या वाटचालीकडे लागले आहे.

कृषी क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा कालावधी
देशातील खरीप हंगाम मोठ्या प्रमाणात मान्सूनवर अवलंबून असतो. त्यामुळे मान्सूनचे आगमन, त्याचा वेग आणि पावसाचे प्रमाण हे कृषी उत्पादनासाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. मान्सून उशिरा दाखल होत असला तरी पुढील काळात तो किती सक्रिय राहतो, यावर खरीप हंगामाचे यश अवलंबून राहणार आहे. मान्सूनच्या आगमनाबाबत शेतकरी, व्यापारी आणि सर्वसामान्य नागरिकांमध्ये उत्सुकता असून, गुरुवारी केरळ किनारपट्टीवर मान्सूनच्या अधिकृत प्रवेशाकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.