नागपूरच्या दीक्षाभूमीवर ७० वा धम्मचक्र प्रवर्तन वर्धापन दिन उत्साहात

धम्मदीक्षा विधी सोहळ्यात बावीस प्रतिज्ञांचे सामूहिक वाचन; समता, प्रज्ञा, करुणा आणि मानवतेचा संदेश अधोरेखित

नागपूर | शहर प्रतिनिधी – प्रकाश झोडे, हिंगणघाट | २१ सप्टेंबर २०२६

महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या ऐतिहासिक धम्मक्रांतीचे साक्षीदार असलेल्या नागपूरच्या दीक्षाभूमीवर ७० व्या धम्मचक्र प्रवर्तन वर्धापन दिनानिमित्त धम्मदीक्षा विधी सोहळा पार पडला. या सोहळ्याला आदरणीय आर्य नागार्जुन सुरई ससाई आणि भिक्खू संघाची उपस्थिती लाभली. भगवान गौतम बुद्ध आणि भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना अभिवादन करत अनुयायांनी धम्मक्रांतीच्या ऐतिहासिक स्मृतींना उजाळा दिला.

बावीस प्रतिज्ञांचे सामूहिक वाचन

या सोहळ्यातील महत्त्वपूर्ण भाग म्हणजे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी दिलेल्या ऐतिहासिक बावीस प्रतिज्ञांचे शिबिरार्थींकडून सामूहिक वाचन करण्यात आले. या प्रतिज्ञांमधून विवेकनिष्ठ विचार, अंधश्रद्धेपासून मुक्त जीवन, समता आणि बौद्ध धम्माच्या मूल्यांचे महत्त्व अधोरेखित झाले.

बावीस प्रतिज्ञा या केवळ ऐतिहासिक दस्तऐवज नसून सामाजिक परिवर्तन, स्वाभिमान आणि नैतिक जीवनाची दिशा देणारा विचारवारसा आहे. त्यातील मूल्ये समजून घेऊन दैनंदिन जीवनात आचरणात आणण्याची प्रेरणा या सोहळ्यातून देण्यात आली.

दीक्षाभूमीचा ऐतिहासिक वारसा

१४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी नागपूरच्या याच दीक्षाभूमीवर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी लाखो अनुयायांसह बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली. भारतीय इतिहासातील या महत्त्वपूर्ण घटनेने सामाजिक परिवर्तनाला नवी दिशा दिली. जातिभेद, विषमता आणि अन्यायाविरुद्ध लढा देत समता, स्वातंत्र्य, बंधुता आणि मानवी प्रतिष्ठेचा विचार त्यांनी समाजासमोर मांडला.

त्यामुळे धम्मचक्र प्रवर्तन दिन हा केवळ ऐतिहासिक घटनेचे स्मरण करण्याचा दिवस नसून सामाजिक समतेच्या मूल्यांचे पुनर्स्मरण करून देणारा आणि परिवर्तनाची प्रेरणा देणारा दिवस मानला जातो.

बुद्ध आणि बाबासाहेबांच्या विचारांचा जागर

दीक्षाभूमीवरील धम्मदीक्षा विधी सोहळ्याच्या निमित्ताने भगवान गौतम बुद्धांचा शांती, करुणा आणि प्रज्ञेचा संदेश तसेच डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा समता, स्वातंत्र्य आणि बंधुतेचा विचार पुन्हा अधोरेखित झाला.

समाजात विवेकनिष्ठ दृष्टिकोन रुजविणे, अंधश्रद्धेपासून दूर राहणे आणि मानवी मूल्यांचा सन्मान करणे, ही धम्मविचारांची महत्त्वाची शिकवण आहे. नव्या पिढीपर्यंत दीक्षाभूमीचा ऐतिहासिक वारसा आणि धम्मक्रांतीचा संदेश पोहोचविण्याची गरजही या निमित्ताने अधोरेखित झाली.

ऐतिहासिक सोहळ्याचा प्रत्यक्ष अनुभव

पत्रकार म्हणून या ऐतिहासिक स्थळाला भेट देऊन धम्मदीक्षा विधी सोहळ्याचा प्रत्यक्ष अनुभव घेणे हा अभिमानाचा आणि प्रेरणादायी क्षण असल्याची भावना शहर प्रतिनिधी प्रकाश झोडे यांनी व्यक्त केली. बुद्ध आणि बाबासाहेबांच्या विचारांचे सामाजिक जीवनातील महत्त्व पुन्हा जाणवले, असे त्यांनी नमूद केले.

दीक्षाभूमीचा वारसा जतन करणे, बावीस प्रतिज्ञांतील मूल्ये आचरणात आणणे आणि समताधिष्ठित समाजनिर्मितीसाठी प्रयत्न करणे, हाच या ऐतिहासिक धम्मक्रांतीचा संदेश आहे.

बातमी सादर : प्रकाश झोडे, हिंगणघाट, शहर प्रतिनिधी